ربیت‌هول: بازسازی ابر رمزگذاری‌شده با کانسترهای حاکمیتی واقعی در رایانه اینترنتی

سال‌هاست که وعده ذخیره‌سازی غیرمتمرکز در افق دید قرار دارد، با این حال اکثر برنامه‌های ذخیره‌سازی وب۳ همچنان شبیه به پلتفرم‌های وب۲ عمل می‌کنند: شما وارد حسابی می‌شوید که روی زیرساخت شخص دیگری میزبانی شده است.

پروژه‌ای که به‌تازگی بازسازی شده و ربیت‌هول (Rabbithole) نام دارد، با معرفی یک مخزن فایل رمزگذاری‌شده و حاکمیتی ساخته‌شده روی رایانه اینترنتی (IC)، این مدل را کاملاً دگرگون کرده است [c]. این پروژه نه تنها فایل‌های شما را ذخیره می‌کند، بلکه کلیدها، فرانت‌اند و خود قرارداد هوشمند زیربنایی را نیز به دست شما می‌سپارد.

---

چه چیزی ربیت‌هول را «حاکمیتی» می‌کند؟

معماری اصلی ربیت‌هول به شکلی شگفت‌انگیز ظریف و هوشمندانه است. به جای میزبانی داده‌های کاربر روی یک سرور مرکزی یا قرارداد هوشمند مشترک، هر کاربر کانستر ذخیره‌سازی (storage canister) شخصی خود را در رایانه اینترنتی دریافت می‌کند [c].

پس از راه‌اندازی مخزن، ربیت‌هول یک قدم به عقب می‌نشیند: این پلتفرم خود را از کنترل‌کننده‌های کانستر ذخیره‌سازی شما حذف می‌کند [c].

از آن زمان به بعد، شما تنها کنترل‌کننده کانستر هستید [c]. مخزن، فرانت‌اند خود را مستقیماً از طریق آدرس اختصاصی کانستر شما (https://<canister-id>.icp.net) به مرورگرتان ارائه می‌دهد [c]. شما می‌توانید آن را بررسی کنید، با سایکل‌ها (cycles) شارژ کنید، نسخه پشتیبان (snapshot) بگیرید و مستقیماً آن را به‌روزرسانی کنید—و پلتفرم اصلی ربیت‌هول را کاملاً دور بزنید [c].

---

پشته فناوری: یکپارچه‌سازی عمیق با رایانه اینترنتی

سازنده ربیت‌هول این پلتفرم را بازسازی کرده است تا از تمام قابلیت‌های مدرن اکوسیستم رایانه اینترنتی بهره ببرد [c]:

• رمزنگاری vetKeys: استخراج کلید فایل در مرورگر با استفاده از چارچوب بومی vetKeys رایانه اینترنتی انجام می‌شود و کلیدهای رمزگذاری را کاملاً در سمت کلاینت نگه‌ می‌دارد [c].
• فرانت‌اندها و هویت مستقیم: کاربران با استفاده از Internet Identity (هویت اینترنتی) و با تفویض اختیارات محدود به هدف (target-scoped delegations)، برای دسترسی ایمن به رابط کاربری ذخیره‌سازی مستقیم خود احراز هویت می‌کنند [c].
• حافظه پایدار (Stable Memory): کانستر ذخیره‌سازی از کتابخانه‌های پیشرفته Stable Memory زبان موتوکو (Motoko) استفاده می‌کند تا سوابق فایل‌ها، مجوزهای دسترسی و متادیتا را در طول ارتقای کانستر ایمن نگه دارد [c].
• پرداخت‌های Chain Fusion: برای تسهیل تأمین مالی، ربیت‌هول از Threshold ECDSA و امضاهای Schnorr استفاده می‌کند [c]. این امر به کاربران اجازه می‌دهد تا با استفاده از دارایی‌های موجود در چندین زنجیره مختلف، مخازن خود را شارژ و پرداخت‌های مربوطه را انجام دهند [c]:
  • رایانه اینترنتی: ICP، ckUSDC، ckUSDT، ckETH [c]
  • بیس (Base): ETH، USDC، USDT [c]
  • سولانا (Solana): SOL، USDC، USDT [c]

---

مسیری از اعتماد و تکرار

این سومین نسخه از ربیت‌هول است که توسط توسعه‌دهنده‌اش ساخته شده؛ مسیری که با درک شخصی از این موضوع شکل گرفت که برنامه‌های ذخیره‌سازی غیرمتمرکز اغلب در آزمون اعتماد شکست می‌خورند [c].

نسخه اولیه سال ۲۰۱۹ که روی بلاک‌استک (Blockstack) ساخته شده بود، با تغییر APIهای کیف پول زیربنایی از کار افتاد و توسعه‌دهنده را مجبور کرد فایل‌های خود را به صورت دستی از کدهای خام بازیابی کند [c]. یک نمونه اولیه در سال ۲۰۲۳ روی رایانه اینترنتی نیز به دلیل محدودیت‌های اولیه اکوسیستم با مشکل مواجه شد و به نمایه سازی (indexing) پیچیده و فرانت‌اند مشترک متکی بود [c].

نسخه امروز، نقطه اوج یک اکوسیستم بالغ رایانه اینترنتی است که از کتابخانه‌های قدرتمند موتوکو، ذخیره‌ساز Blob درون‌زنجیره‌ای و RPCهای بین‌زنجیره‌ای ایمن بهره می‌برد [c].

---

مدل درآمدی و نقشه راه پیش‌ رو

واگذاری کنترل کامل زیرساخت به کاربران، چالش تجاری جالبی ایجاد می‌کند: از آنجا که کاربران پس از راه‌اندازی دیگر نیازی به وب‌سایت اصلی ربیت‌هول ندارند، کسب درآمد باید به شکلی هوشمندانه ساختاریافته باشد [c].

ربیت‌هول دارای یک مخزن استارتر (Starter Vault) سخاوتمندانه با محدودیت‌های ذخیره‌سازی مناسب برای استفاده شخصی است [c]. یک اشتراک پرو (Pro subscription) ویژگی‌هایی را فعال می‌کند که به کانستر اپلیکیشن مرکزی وابسته‌اند؛ مانند شارژ خودکار سایکل‌ها، دایرکتوری دسترسی مشترک با ایمیل‌های تأییدشده و به‌روزرسانی‌های خودکار کانستر از طریق نسخه‌های منتشرشده در گیت‌هاب [c].

با برنامه‌های آینده در نقشه راه که شامل بررسی وب‌سوکت‌ها (WebSockets)، تأیید ایمیل درون‌برنامه‌ای و یک صفحه مدیریت دقیق ذخیره‌ساز Blob می‌شود، ربیت‌هول در حال هموار کردن مسیری کاربردی و واقعی به سوی حاکمیت دیجیتال حقیقی است [c].